Rekenmachines
Twintig rekentools voor op de vloer. Vul in en het antwoord verschijnt direct — geen knop nodig. Werkt ook op je telefoon. Komma of punt maakt niet uit.
- Golflengte
- dB en afstand
- Geluidsbronnen optellen
- Delaytijd uit afstand
- Delay uit tempo (BPM)
- dBu / dBV / volt
- Nagalmtijd (RT60)
- Luidsprekerimpedantie
- Versterkervermogen
- Digitale audio
- Wet van Ohm
- Hoeveel op één groep
- Spanningsval over kabel
- Lux op afstand
- Bundeldiameter
- Kleurtemperatuur (mired)
- DMX-adressen
- Hoekfactor rigging
- Puntlast op truss
- Gewicht van je rig
Geluid
Golflengte
Hoe lang is een geluidsgolf? Handig om te snappen waarom bas overal doorheen gaat en hoe ver microfoons uit elkaar moeten. Formule: λ = v / f
dB en afstand
Hoeveel dB houd je over verderop in de zaal? Puntbron in vrije veld: elke verdubbeling van de afstand kost 6 dB. Formule: ΔL = 20 × log(r₁ / r₂)
Geluidsbronnen optellen
Decibels tel je niet zomaar op. Vul meerdere niveaus in, gescheiden door komma's of spaties. Twee even harde bronnen samen = +3 dB.
Delaytijd uit afstand
Voor delayspeakers en delaytorens. Meet de afstand tussen het hoofdsysteem en de delayspeaker. Vuistregel: ongeveer 3 ms per meter.
Delay uit tempo (BPM)
Delaytijden die in het tempo van het nummer vallen. Formule: kwartnoot = 60.000 / BPM
dBu / dBV / volt
Signaalniveaus omrekenen. 0 dBu = 0,775 V, 0 dBV = 1 V. Lijnniveau pro = +4 dBu, consumenten = −10 dBV.
Nagalmtijd (RT60)
Schat de nagalm van een zaal met de formule van Sabine: RT60 = 0,161 × V / A. Absorptie: 0,05 = kale betonnen zaal · 0,15 = normale zaal · 0,25 = zaal met veel gordijnen en publiek · 0,40 = akoestisch behandeld.
Luidsprekerimpedantie
Hoeveel kasten mag je op één versterkerkanaal? Parallel: R / aantal. Serie: R × aantal. Ga nooit onder de minimale impedantie van je versterker.
Versterkervermogen
Vuistregel: neem ongeveer 2× het continu-vermogen (AES/RMS) van de luidspreker, zodat je headroom hebt en de versterker niet gaat clippen.
Digitale audio
Dynamisch bereik, Nyquistfrequentie en bufferlatency in één.
Stroom & elektra
Wet van Ohm
Vul twee waarden in, de rest wordt berekend. U = I × R en P = U × I. Laat de velden die je niet weet leeg.
Hoeveel apparaten op één groep
Hoeveel lampen passen er op één zekering? Groep × spanning = vermogen; belaad tot 80%.
Spanningsval over een kabel
Hoeveel volt verlies je over een lange kabel? Houd het onder 5%. Rekent met koper (ρ = 0,0175 Ω·mm²/m).
Licht
Lux op afstand
Omgekeerde kwadratenwet: E = I / d². Twee keer zo ver is een kwart van het licht.
Bundeldiameter
Hoe groot wordt je lichtvlek? Ø = 2 × afstand × tan(hoek / 2)
Kleurtemperatuur en mired
Hoeveel correctie heb je nodig om van de ene kleurtemperatuur naar de andere te gaan? mired = 1.000.000 / K
DMX-adressen
Genereert een complete adreslijst. Verdeelt automatisch over meerdere universes als het niet past.
Rigging
Deze rekentools zijn bedoeld om te begrijpen wat er gebeurt en om een orde van grootte te schatten. Ze vervangen nooit de belastingtabel van de fabrikant of de berekening van een gekwalificeerde rigger. Zie Rigging & truss.
Hoekfactor bij aanslaan
Schuine benen dragen méér dan het gewicht gedeeld door het aantal. Hoekfactor = 1 / cos θ, waarbij θ de hoek vanaf de verticaal is. Blijf onder 45°.
Puntlast op truss
Eén punt in het midden mag maar de helft van de toegestane verdeelde belasting (UDL). Vul de UDL uit de tabel van de fabrikant in.
Gewicht van je rig
Tel het totale gewicht van je truss op om te weten wat er aan de hijspunten hangt. Vergeet kabels, safeties en accessoires niet.
Deze tools zijn handig op de vloer, maar op je examen heb je ze niet. Doe de sommen een paar keer met de hand na (de voorbeelden staan in de hoofdstukken zelf) en gebruik de rekenmachine daarna om te controleren of je goed zat. Alle formules staan bij elkaar op het formuleblad.